Cho thuê, cho mượn: khi dùng chung khôn ngoan hơn sở hữu

Có một nghịch lý quen thuộc trong mỗi gia đình: những món đồ đắt và cồng kềnh nhất thường lại là những món ít được dùng nhất.

Chiếc máy khoan được lấy ra khi treo một bức tranh. Bộ lều trại mở ra vào kỳ nghỉ lễ. Chiếc xe đẩy du lịch gấp gọn chỉ dùng cho chuyến về quê. Bộ nồi lẩu lớn chờ đến ngày giỗ, ngày Tết. Phần lớn thời gian trong năm, chúng chiếm chỗ, bám bụi, và lặng lẽ mất giá.

Ta cần công dụng, không nhất thiết cần sở hữu

Khi mua một chiếc máy khoan, điều ta thật sự muốn là một cái lỗ trên tường, không phải một chiếc máy khoan nằm trong tủ. Khi mua một cái lều, điều ta muốn là một đêm ngủ ngoài trời, không phải một bọc vải chiếm nửa góc ban công.

Nhìn như vậy, có nhiều món mà việc sở hữu là lựa chọn đắt đỏ nhất để có được công dụng của nó. Dùng chung (cho mượn, cho thuê trong cộng đồng) là lựa chọn rẻ hơn, gọn hơn, và trong nhiều trường hợp còn vui hơn: người cho thuê lều thường cũng là người biết chỗ cắm trại đẹp.

Ai được lợi khi một món đồ được dùng chung

Người thuê có đúng thứ mình cần, đúng lúc mình cần, với giá bằng một phần nhỏ so với mua mới, và không phải lo chỗ cất sau đó.

Người cho thuê biến một món đồ đứng yên thành một khoản thu nhỏ đều đặn, đủ để món đồ tự “trả lại” một phần tiền đã mua. Quan trọng hơn, món đồ được dùng đúng với công năng của nó.

Cộng đồng cần ít đồ hơn cho cùng một nhu cầu. Một chiếc máy khoan cho cả tầng lầu thay vì mười chiếc trong mười căn hộ là mười lần ít hơn nhựa, kim loại, pin và bao bì phải sản xuất, vận chuyển và một ngày nào đó phải xử lý.


Vì sao cho thuê giữa người lạ khó, và giữa người quen thì dễ

Cho thuê đồ cho người lạ là một chuyện đầy lo lắng: liệu họ có trả không, trả đúng hạn không, trả có còn nguyên không? Chính nỗi lo đó khiến phần lớn chúng ta không bao giờ cho thuê thứ gì.

Trong một nhóm người quen, nỗi lo nhỏ đi rất nhiều. Người thuê có tên thật, có người bảo lãnh, có lịch sử giao dịch. Và họ sẽ còn gặp bạn ở sảnh chung cư.

WePaDo bổ sung phần còn lại bằng vài công cụ đơn giản:

• Giá theo ngày và ngày trả rõ ràng ngay trong đề nghị Chốt, kèm một dòng ghi về tiền cọc nếu hai bên muốn.
• Nhắc hạn trả trước 2 giờ, và nhắc cả hai bên mỗi ngày nếu quá hạn.
• Lượt thuê chỉ kết thúc khi chính người cho thuê bấm “Đã nhận lại”, nên không ai có thể tự đóng giao dịch thay bạn.
• Ảnh tình trạng gửi ngay trong chat khi giao và khi trả, để cả hai cùng lưu một bản.

Còn tiền thì sao? Hai bên tự trả cho nhau, như cách hàng xóm vẫn làm. WePaDo không giữ tiền, không giữ cọc, và không lấy phần trăm nào.


Những món nên cho thuê trước tiên

Nếu bạn muốn thử, đây là những món thường được hỏi thuê nhiều nhất trong các cộng đồng gia đình:

• Dụng cụ sửa chữa: máy khoan, máy bắn vít, thang gấp.
• Đồ dã ngoại: lều, túi ngủ, bếp du lịch, thùng giữ lạnh.
• Đồ em bé dùng ngắn hạn: xe đẩy du lịch, ghế ô tô, nôi gấp.
• Đồ cho dịp đặc biệt: nồi lẩu lớn, bàn ghế gấp, máy chiếu, loa kéo.
• Đồ thể thao theo mùa: ván trượt, đồ bơi lặn, vợt cầu lông dự phòng.

Một thói quen mới, bắt đầu từ một câu hỏi

Lần tới, trước khi bấm mua một món chỉ dùng vài lần, hãy thử hỏi trong nhóm của mình: “Có ai cho thuê không?” Và lần tới, khi nhìn thấy một món đang nằm yên trong kho, hãy thử hỏi ngược lại: “Có ai cần thuê không?”

Hai câu hỏi ấy, lặp lại đủ nhiều lần trong một cộng đồng, sẽ làm cho mỗi căn nhà gọn hơn và mỗi món đồ có ích hơn.