WePaDoVì sao chúng tôi chọn nhóm người quen, không phải một khu chợ lớn
Một khu chợ càng đông thì càng cần nhiều quy trình để tin nhau. WePaDo đi theo hướng ngược lại: nhóm nhỏ hơn, nhưng niềm tin có sẵn từ những mối quan hệ thật.
Khi bắt đầu thiết kế WePaDo, câu hỏi đầu tiên chúng tôi phải trả lời không phải là “làm sao để có thật nhiều tin đăng”, mà là: điều gì khiến hai người sẵn lòng trao đồ cho nhau?
Câu trả lời hoá ra rất cũ. Người ta trao đồ cho nhau dễ dàng nhất khi đã biết nhau.
Niềm tin đắt nhất ở chợ lớn
Một khu chợ trực tuyến hàng triệu người có lợi thế hiển nhiên: món gì cũng có. Nhưng nó cũng có một cái giá ít khi được nói ra. Khi hai người hoàn toàn xa lạ giao dịch với nhau, niềm tin phải được dựng lên từ con số không, bằng đủ loại quy trình: xác minh, đặt cọc, trung gian giữ tiền, chính sách khiếu nại nhiều tầng. Mỗi lớp quy trình làm giao dịch an toàn hơn một chút, và cũng nặng nề hơn một chút.
Với một chiếc điện thoại vài triệu đồng, sự nặng nề ấy đáng chịu. Nhưng với một bộ quần áo trẻ em, một chậu cây, một cuốn truyện, thì không. Kết quả là phần lớn những món đồ nhỏ, những món chiếm phần lớn góc tủ của chúng ta, không bao giờ được đem ra chợ.
Trong nhóm người quen, niềm tin đã có sẵn
Hãy nghĩ về nhóm Zalo của chung cư bạn, của lớp con bạn, của phòng làm việc. Ở đó, khi một người nhắn “nhà mình dư cái nôi, ai cần không”, câu trả lời thường đến rất nhanh. Không ai đòi xác minh, không ai đòi cọc. Vì người cho là chị ở tầng 12, người nhận là mẹ của bạn cùng lớp. Họ sẽ còn gặp lại nhau ở thang máy, ở cổng trường.
Đó là thứ niềm tin không cần quy trình. WePaDo không cố tạo ra niềm tin ấy. Chúng tôi chỉ cố giữ nó lại và làm cho nó dễ dùng hơn.
Những gì nhóm Zalo chưa làm được
Nếu nhóm Zalo đã tốt như vậy, tại sao cần WePaDo? Vì một nhóm trò chuyện không được sinh ra để pass đồ:
- Tin “ai cần cái nôi” trôi mất sau vài chục tin nhắn khác. Người cần mà vào muộn một ngày là không thấy.
- Không có cách nào biết món đã có người nhận chưa, ai đã hẹn ai, khi nào trả đồ thuê.
- Không ai nhớ ai từng giao dịch đàng hoàng, ai từng bùng hẹn.
- Muốn tìm “xe đạp cho bé 5 tuổi” thì phải cuộn lại cả tháng tin nhắn.
WePaDo giữ nguyên tinh thần của nhóm, nhưng cho mỗi món đồ một chỗ đứng riêng: có ảnh, có tình trạng, có trạng thái đang mở hay đã có người nhận, tìm được không cần gõ dấu, và tự báo cho người đang cần.
Ba lựa chọn thiết kế xuất phát từ quan hệ thật
Lời mời là bảo lãnh. Không ai vào được một nhóm WePaDo nếu không có lời mời. Và người mời không biến mất sau khi gửi link: tên họ hiện cạnh tên người được mời, như một lời giới thiệu “người này mình biết”. Người mời không phải chịu trách nhiệm thay ai, nhưng sẽ được báo nếu người mình mời vi phạm. Chỉ chừng đó thôi đã đủ khiến mỗi người cân nhắc trước khi mời.
Uy tín chỉ đến từ giao dịch thật. Trên hồ sơ của mỗi người là số giao dịch đã hoàn tất, tỷ lệ thành công và số sao trung bình. Không có huy hiệu mua được, không có “người bán nổi bật”. Muốn có uy tín, chỉ có một cách: giữ lời đã chốt.
Không có người lạ nhìn vào. Tin đăng chỉ hiện cho thành viên của nhóm. Hồ sơ của bạn chỉ người có nhóm chung mới xem được. Khi bạn chia sẻ một món ra ngoài, người xem chỉ thấy ảnh, tên món và tên nhóm, đủ để họ muốn xin vào, nhưng không đủ để lộ thông tin của bạn.
Nhỏ hơn, nhưng đủ
Một nhóm vài trăm người có đủ đồ để trao đổi không? Chúng tôi tin là có, vì nhu cầu trong một cộng đồng thường giống nhau: cùng tuổi con, cùng nếp sinh hoạt, cùng mùa tựu trường. Một người có thể ở trong nhiều nhóm cùng lúc, nên tin của bạn có thể đến được với hàng xóm, đồng nghiệp và hội bạn chỉ trong một lần đăng.
Chúng tôi không xây một khu chợ mới. Chúng tôi xây những sân chung nhỏ, nơi người quen trao cho nhau những thứ còn tốt, như họ vẫn luôn làm, chỉ dễ dàng hơn một chút.